Nhiều người hâm mộ và VĐV đã bày tỏ sự ngạc nhiên khi thấy một chân chạy đeo bib “dẫn tốc” lại xuất hiện trên bục vinh quang. Điều này bắt nguồn từ sự nhầm lẫn về phân loại nhiệm vụ của các VĐV mang bib Pacer (Pacer bib) tại các giải marathon quốc tế hàng đầu.
Hai loại “Pacer” trong luật marathon quốc tế
Theo quy định của Hiệp hội Marathon Quốc tế (AIMS) và Liên đoàn Điền kinh Thế giới (World Athletics), không phải VĐV nào mang bib Pacer cũng bị cấm tranh giải. Việc phân loại nhiệm vụ rõ ràng là chìa khóa giải thích cho trường hợp của Chelimo:
1. Pacer Hợp đồng (Contracted Pacer) – BỊ LOẠI KHỎI BẢNG XẾP HẠNG
- Ràng buộc: Ký hợp đồng rõ ràng với Ban tổ chức (BTC) để dẫn tốc độ chính thức (pace) cho một nhóm thời gian cụ thể (ví dụ: sub 3 giờ, sub 3 giờ 30 phút).
- Nhiệm vụ: Phải chạy đúng tốc độ được giao, thường kết thúc nhiệm vụ và rút lui khỏi đường đua hoặc tiếp tục chạy nhưng không được xếp hạng.
- Kết quả: Bị loại khỏi bảng xếp hạng thành tích và không được tranh giải.
2. VĐV Elite mang Bib “Pacer” – ĐƯỢC PHÉP TRANH GIẢI
- Ràng buộc: Không ký hợp đồng dẫn pace chính thức. Về bản chất, họ là VĐV thi đấu chuyên nghiệp bình thường.
- Nhiệm vụ: Không bị ép buộc phải hỗ trợ hay dẫn nhóm nào.
- Mục đích Bib: Bib ‘Pacer’ (thường là Pro Pacer) chỉ được dùng như một dấu hiệu nhận diện đặc biệt để ưu tiên xếp vào khu vực xuất phát (pen) dành cho VĐV Elite.
- Kết quả: Họ là VĐV thi đấu hợp lệ theo luật World Athletics, được phép tranh giải.
Trường hợp của Kennedy Kiprop Chelimo là loại 2
Nhà vô địch Hạ Long 2025, Kennedy Kiprop Chelimo, nằm trong nhóm VĐV Elite loại 2.
Anh mang bib Pacer nhưng không phải pacer hợp đồng chính thức của BTC Hạ Long. Anh hoàn toàn được phép chạy tự do và tranh giải. Trong ngày thi đấu, Chelimo đã vượt trội hoàn toàn so với các đối thủ khác và cán đích đầu tiên.
Việc không vi phạm bất kỳ điều luật nào về tư cách thi đấu đã giúp thành tích 2 giờ 13 phút 57 giây của Chelimo được công nhận 100% hợp lệ và trở thành kỷ lục mới của giải.
Hiện tượng phổ biến tại các giải lớn
Việc VĐV mang bib Pacer nhưng vô địch không phải là hiện tượng hiếm gặp, mà là tình huống bình thường tại nhiều giải marathon hàng đầu thế giới đã được World Athletics chứng nhận, như Dubai Marathon, Houston Marathon hay Boston Marathon. Điều này khẳng định:
Kết luận theo chuẩn AIMS – World Athletics: Bib ‘Pacer’ không đồng nghĩa với ‘không được tranh giải’. Chỉ VĐV Pacer được BTC thuê chính thức mới bị loại khỏi bảng xếp hạng thành tích.
Sự việc này giúp cộng đồng chạy bộ Việt Nam hiểu rõ hơn về luật thi đấu quốc tế, đặc biệt là tại các giải chạy đạt tiêu chuẩn Nhãn Thế giới (World Athletics Label Road Race) như Halong Bay Heritage International Marathon.
