Ba nhóm điều kiện bắt buộc
Để một thành tích marathon được xem xét công nhận là kỷ lục quốc gia, kết quả đó phải đồng thời đáp ứng đủ ba nhóm điều kiện sau.
1. Đường chạy đạt chuẩn quốc tế
Cung đường thi đấu marathon phải được đo đạc và chứng nhận hợp lệ theo tiêu chuẩn của AIMS và World Athletics, bảo đảm chiều dài chính xác 42,195 km.
Bên cạnh yếu tố chiều dài, đường chạy còn phải đáp ứng các ràng buộc kỹ thuật nhằm loại trừ lợi thế không công bằng từ địa hình và điều kiện tự nhiên:
- Tổng chênh lệch độ cao giữa điểm xuất phát và điểm về đích, tính theo hướng giảm, không vượt quá 1 m/km (tối đa 42,195 m đối với marathon).
- Khoảng cách thẳng giữa điểm xuất phát và điểm về đích không vượt quá 50% tổng cự ly.
Đây là những tiêu chí bắt buộc trong việc xác định tính hợp lệ của thành tích đối với hệ thống kỷ lục chính thức.
2. Quy trình tổ chức thi đấu hợp lệ
Giải đấu phải được tổ chức trong hệ thống thi đấu được phê duyệt, tuân thủ đầy đủ điều lệ hiện hành, bao gồm:
- Hệ thống trọng tài hợp lệ, hoạt động theo quy định chuyên môn.
- Thiết bị tính giờ, camera, phương tiện giám sát kỹ thuật đạt tiêu chuẩn.
- Quy trình tổ chức minh bạch, có khả năng kiểm chứng và bảo đảm tính toàn vẹn của kết quả thi đấu.
Việc không đáp ứng bất kỳ yếu tố nào trong nhóm điều kiện này đều khiến thành tích không đủ điều kiện để lập hồ sơ xét công nhận kỷ lục.
3. Kiểm tra doping
Vận động viên đạt thành tích đề nghị công nhận kỷ lục quốc gia bắt buộc phải được lấy mẫu kiểm tra doping theo đúng quy định và có kết quả âm tính hợp lệ.
Trong trường hợp không thực hiện hoặc không hoàn tất quy trình kiểm tra doping, thành tích sẽ không được xem xét công nhận, dù thông số chuyên môn đạt được có ấn tượng đến đâu.
Chỉ khi đồng thời đáp ứng đầy đủ cả ba nhóm điều kiện trên, một thành tích marathon mới có cơ sở pháp lý và chuyên môn để được công nhận là kỷ lục quốc gia.
VnExpress Marathon All-Star 2026 trong hệ thống tiêu chuẩn
VnExpress Marathon là hệ thống giải chạy quy mô lớn tại Việt Nam, có định hướng tiếp cận các chuẩn mực quốc tế. Ban tổ chức từng công bố việc mời chuyên gia được AIMS ủy quyền thực hiện đo đạc cho một số cung đường thi đấu, cho thấy nỗ lực nâng cao tiêu chuẩn kỹ thuật là có cơ sở thực tiễn.
Tuy nhiên, đối với VnExpress Marathon All-Star 2026, để có thể khẳng định giải đấu đủ điều kiện làm cơ sở xét công nhận kỷ lục quốc gia, cần đáp ứng đầy đủ hai yếu tố then chốt:
- Chứng nhận đo đạc (certificate) áp dụng riêng cho cung đường All-Star của năm tổ chức cụ thể.
- Quy trình kiểm tra doping được triển khai đối với vận động viên đạt thành tích đỉnh cao.
Trong trường hợp các tài liệu và quy trình này chưa được công bố hoặc hoàn tất, cách diễn đạt đúng chuẩn chuyên môn và an toàn về mặt thuật ngữ là:
“Thành tích tốt nhất của vận động viên Việt Nam đạt được trong một giải marathon tổ chức trong nước.”
Cách sử dụng thuật ngữ này giúp phản ánh đúng giá trị chuyên môn của kết quả, đồng thời tránh nhầm lẫn với khái niệm kỷ lục quốc gia được công nhận chính thức.
Những giải marathon tại Việt Nam đủ điều kiện làm cơ sở xét kỷ lục quốc gia
Căn cứ vào nền tảng pháp lý và kỹ thuật hiện hành, các giải marathon tại Việt Nam có đủ điều kiện để lập hồ sơ xét công nhận kỷ lục quốc gia hiện được phân thành hai nhóm.
Nhóm 1: Giải có World Athletics Label
- Halong Bay Heritage Marathon
Đây là giải đáp ứng bộ tiêu chuẩn khắt khe nhất về đường chạy, tổ chức thi đấu và kiểm soát chuyên môn, bao gồm cả kiểm tra doping, theo yêu cầu của World Athletics.
Nhóm 2: Giải là thành viên AIMS (có nền tảng đo đạc chuẩn)
- Standard Chartered Hanoi Marathon Heritage Race
- Techcombank Ho Chi Minh City International Marathon
- Danang International Marathon
- Can Tho International Heritage Marathon
- Techcombank Hanoi International Marathon
Thành tích đạt được tại các giải thuộc nhóm này có thể được sử dụng để lập hồ sơ xét công nhận kỷ lục quốc gia, với điều kiện:
- Cung đường của năm tổ chức cụ thể có chứng nhận đo đạc hợp lệ theo chuẩn AIMS/World Athletics.
- Vận động viên đạt thành tích được kiểm tra doping và có kết quả âm tính.
- Hồ sơ được Liên đoàn Điền kinh Việt Nam tiếp nhận và phê duyệt theo đúng quy định.
Chuẩn hóa thuật ngữ – nền tảng cho phát triển bền vững
Việc sử dụng thuật ngữ chính xác, tiêu chí kỹ thuật rõ ràng và ngôn ngữ chuẩn Liên đoàn là yếu tố then chốt để:
- Ghi nhận đúng giá trị của các thành tích thể thao
- Bảo đảm uy tín và tính thống nhất của hệ thống kỷ lục quốc gia
- Tránh nhầm lẫn giữa thành tích xuất sắc và kỷ lục được công nhận chính thức
Đây cũng là nền tảng cần thiết để marathon Việt Nam phát triển theo hướng chuẩn hóa, minh bạch và hội nhập bền vững với hệ thống thi đấu quốc tế.
